اَستَل

    هم سن و سالان من شاید به یاد داشته باشند ولی بیشتر برای نسل جدید می گویم که در دهه هایی پیش از این زمانی که آب لوله کشی در اسفرورین موجود نبود آب مورد نیاز مردم از چند طریق تامین می شد:

  1. هر منزل مسکونی یک چاه آب داشت که با استفاده از چرخ و طناب و دلو اهالی منزل بیشتر آب آشامیدنی خو د را از آن تامین می کردند. که این چاه ها سالی یک بار می بایست تمیز و لایه روبی می گردید که خود حرفه ای را در شهر پدید آورده بود. عمل کشیدن آب از چاه اینقدر سنگین بود که تکیه کلام بسیاری از پیرزنان و مادر بزرگ های همشهری در توصیف شرایط آن روزگار شده است.
  2. در ماه هایی که بارندگی وجود داشت رودخانه های فصلی یک منبع آب مردم بود که بیشتر مصارف کشاورزی داشت و همچنین در شستشو و البته ساختمان سازی مورد استفاده قرار می گرفت . همان چیزی که ما اکنون به «بِنَه وَری» به یاد داریم که دیوارهای گلی منازل مسکونی بود. این دیوارها در حصارهای دور باغ «چینی» نام داشت.
  3. یک منبع دیگر «اَستَل» نام داشت. با توجه به اینکه در ماه های گرم سال بارش بسیار کم بود و رودخانه های فصلی که در زبان تاتی اسفرورینی «خَروتاب» نام داشت عملا قطع می شد مردم جهت تامین آب مورد نیاز جهت شستشو و احشام و ... آب رودخانه فصلی را در چاله های بزرگی در محلات دپو می کردند. که این آب تا فرارسیدن فصل بارش سال بعد باقی می ماند.

نمایی از «خروتاب»در اسفرورین - عکس از محرمعلی صمدی روش

   حقیر اَستَل هایی که در جلوی مسجد گنبدی و مسجد صاحب الزمان(عج) و حمام پایین محله و سرحمام قرار داشت کاملا به یاد دارم. اَستَل در جلوی مساجد نقش وضوخانه داشت. زنان محله جهت شستشوی البسه و ظروف دور آن جمع می شدند و محافل زنانه را تشکیل می دادند. در صبح و غروب احشام بعد از چرا محل آبشخورشان بود و الی آخر. دوست عزیزم آقا رضای محمدی در مستندی که در دست ساخت دارد گوشه ای از آن را به شکل زیر بازسازی کرده است.

اَستَل هر چند از نظر بهداشتی اصلا محلی از اعراب نداشت اما برای بچه های آن دور و زمونه نقش استخر را هم بازی می کرد و در ماه های گرم سال محل آب تنی اطفال و نوجوانان بود.

اما این مقدمه به چه بهانه ای؟!

در یکی از تصاویری که آقای آذرمهر دوست عزیز فرهنگی ام در اختیارم قرار داده تصویری از یکی از صفحات روزنامه اطلاعات تاریخ 19/2/41 است که نویسنده مقاله جهت اثبات الزام اجرای قانون اصلاحات ارضی به عکسی از اسفرورین متوسل شده است. مقاله حاوی عکسی از یک خانواده فقیر  و البته یتیم اسفرورینی است که در طرح اصلاحات ارضی نسق پدر متوفای خانواده شامل حال آنان گردیده است.

نویسنده در قسمتی دیگر از مقاله نویسنده سعی دارد «اَستَل» را توصیف نماید. که تصویر زیر خود به روشنی گویاست و توضیحات من اضافه.

    صد البته فقر موجود در جامعه آن روز اسفرورین بسیار غم انگیز و قابل تامل بوده است. من تعجب می کنم با وجود آن شرایط چگونه است بسیاری کماکان حسرت آن روزها را می خورند؟!

/ 5 نظر / 35 بازدید
مفا

خیلی جالب یود لذت بردم

ابوالفضل مهرعلیان

البته بنازم به حیا وعفت زن اسفرورینی. که اسفرورین همیشه به داشتن زنان ومادران باعفت وبا حیا ومردان شجاع ودلیر (البته مظلوم)زبانزد بوده وهست.اگر فقر در عکس مشهود و غم انگیز است اما حجاب زنان اسفرورین هزاران بار افتخار آمیزتر و گویاتر است.

احمدی

این فیلمی را که میسازه تهیه کنندگان آن مردم هستن ولی سود فروش فیلم با چه کسی هست

رضا

سلام ازاینکه شماهم با نوشته ها ونظرات خود باعث دلگرمی عوامل ساخت مستند خاطرات...... هستید جای تقدیروتشکر است ولی نمیدانم چرا احمدی غصه سود وفروش این مستند را می‌خورد. نمیتوان اصلالت اسفراینی رو با پول قیاس کرد برای ما مهم شناساندن اسفراینی با اصلالت کهن است نه غیره[لبخند]

سليماني

با سلام و تشكر از مطالب زيباي شما .از مطالب شما در سايتم استفاده نمودو.